Piotr Radko

  • Biografia

    kompozytor, ur. 29 kwietnia 1957, Kijany.

    Studiował teorię muzyki i kompozycję pod kierunkiem Edwarda Bogusławskiego w Akademii Muzycznej w Katowicach, którą ukończył w 1981. W latach 1981-1989 pracował jako asystent na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach, wykładając przedmioty teoretyczno-muzyczne.

    Prywatne spotkania z Henrykiem Mikołajem Góreckim oraz Witoldem Lutosławskim wywarły istotny wpływ na dalszy rozwój muzyczny kompozytora.

    W 1985 zadebiutował na Festiwalu „Warszawska Jesień” utworem Tren na wielką orkiestrę symfoniczną (1984). Jego utwory były wykonywane w wielu krajach Europy, a także Japonii i Stanach Zjednoczonych. Kilka kompozycji zostało nagranych dla Polskiego Radia oraz utrwalonych na płytach kompaktowych.

    Piotr Radko jest laureatem wielu konkursów kompozytorskich: w 1981 otrzymał I nagrodę na Konkurskie Młodych Związku Kompozytorów Polskich za Poemat kontemplacji na 8 instrumentów smyczkowych (1981), w 1988 – III nagrodę na Konkursie Kompozytorskim im. Karola Szymanowskiego za Sonety na flet, klawesyn i instrumenty smyczkowe (1986), w 1991 – II nagrodę na Konkursie Młodych Kompozytorów im. Tadeusza Bairda za Epitafium-Metamorfozy na orkiestrę kameralną (1991), w 1993 – III nagrodę na Konkursie Kompozytorskim im. Grażyny Bacewicz za Cantabile. Allegro con fuoco na skrzypce, wiolonczelę i fortepian (1993), w 1995 – II nagrodę na Konkursie Kompozytorskim z okazji 50-lecia Związku Kompozytorów Polskich za Sinfoniettę na orkiestrę (1994), w 1997 – II nagrodę na Konkursie Kompozytorskim im. Karola Szymanowskiego w Warszawie za Studium na fortepian (1985). Ponadto otrzymał Nagrodę Artystyczną Wojewody Katowickiego (1989).

    Piotr Radko jest członkiem zwyczajnym Związku Kompozytorów Polskich w Warszawie

    W 2008 roku, z okazji wybrania miasta Essen na Kulturalną Stolicę Europy 2010 (wraz z Zagłębiem Ruhry), katolicka parafia St.Barbara w Mülheim zwróciła się oficjalnie do kompozytora z zamówieniem o napisanie na powyższą okoliczność utworu symfonicznego. W konsekwencji powstała kompozycja "Festliche Mülheimer Konzertouvertüre na wielką orkiestrę". Prawykonanie Uwertury odbyło się podczas uroczystego koncertu symfonicznego 11.03.2010 w kościele St. Engelbert w Mülheim w obecności najwyższych władz miejskich i kościelnych.

    Od początku tworzenia rozwija Piotr Radko konsekwentnie własny język dźwiękowy na bazie skonstruowanych skal, przy czym melodyka i harmonia, jako główne środki wyrazu, pełnią dominujacą rolę.



    Publikacje - Wydania:

    - Invocatio et Psalmus na pięć instrumentów smyczkowych (PWM, Kraków 1986)
    - Epitafium- Metamorfozy na zaspół kameralny (Agencja Autorska ZAiKS, Warszawa 1993)
    - Tren na wielką orkiestrę symfoniczną (PWM, Kraków 1995)
    - Introdukcja. Allegro barbaro na kontrabas i fortepian (PWM, Kraków 1999)
    - Pięć utworów na fortepian ("Dal Segno", Katowice 2002)
    - Koncert na kontrabas i orkiestrę ("Dal Segno", Katowice 2002)

    Prace muzykologiczno-teoretyczne:

    - Dr. Bożena Blechert
    "Tradycja i nowatorstwo w I Sonacie fortepianowej Piotra Radko"
    VII Międzynarodowa Sesja Naukowa "Muzyka fortepianowa", Gdańsk 1987

    - Aleksander Gabryś
    "Introdukcja. Allegro barbaro na kontrabas i fortepian Piotra Radko. Charakterystyka utworu i problemów wykonawczych"
    Praca magisterska Akademii Muzycznej w Katowicach, Katedra Instrumentów
    Smyczkowych, Katowice 1998

    - Bauman-Szulakowska Jolanta, Dziadek Magdalena, Turek Krystyna
    Utwory i publikacje członków katowickiego oddziału ZKP, Związek Kompozytorów Polskich Oddział w Katowicach, Katowice 1994


    Nagrania archiwalne:

    - Tren na wielką orkiestrę symfoniczną
    Wielka Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia w Katowicach
    Dyr. Jerzy Salwarowski,
    Katowice 1986

    - I Sonata na fortepian
    Monika Sikorska-Wojtacha, fortepian
    Polskie Radio, Katowice 1997

    - Introdukcja. Allegro barbaro na kontrabas i fortepian
    Aleksander Gabryś, kontrabas
    Hanna Holeksa, fortepian
    Polskie Radio, Katowice, 1997

    - Sinfonietta na orkiestrę
    Polska Orkiestra Radiowa w Warszawie
    Dyr. Wojciech Michniewski
    Warszawa 1998

    - Poemat ekspresji na 13 instrumentów smyczkowych
    Orkiestra Kameralna Polskiego Radia "Amadeus"
    Dyr. Anna Duczmal-Mróz
    Poznań 2015




  • Komentarz (autor: Ryszard Gabryś)

    Piotr R a d k o

    buduje i opiera swą postawę estetyczną i muzykę na głębokim poszanowaniu europejskiej spuścizny kompozytorskiej, zafascynowany szczególnie epoką późnoromantyczną i ekspresjonizmem, zwłaszcza ówczesnymi osiągnięciami na polu harmoniki, instrumentacji, rozwiązań fakturalnych i polifoniczno-kontrapunktycznych.
    W indywidualny sposób przetwarza na gruncie symfoniki, która stanowi domenę poczynań Piotra Radki, dość wspomnieć o „Trenie”, obu „Symfoniach” czy „Sinfonietcie”, inspiracje i wzorce czerpane z dorobku takich mistrzów, jak Sergiusz Rachmaninow, Richard Strauss, Max Reger, Gustav Mahler czy z pełną jawnością Aleksander Skriabin, któremu dedykowana została „Kantylena” (2007) na orkiestrę symfoniczną, a ku któremu prowadzi także oczywisty wektor w przeznaczonym na orkiestrę smyczkową (2008) „Poemacie ekspresji”.

    Istotny punkt odniesienia wyznacza Radce również pierwszy okres twórczości Arnolda Schönberga. Ich doświadczenia konstrukcyjne podejmuje Radko subiektywnie także w kameralistyce, interesuje go silnie tamten świat kompozytorski i etos dzieł jako składnik oraz współczynnik muzycznego światopoglądu artysty o wiele dekad młodszego, znającego już dążenia i procedury kompozytorskie zarówno kolejnych awangard jak i nurtów postmodernizmu, nie utożsamia się wszakże ani z jednym, ani z drugim traktem historycznym.

    Mimo wyrazistego, chciałoby się rzec: romantyzującego tonu, dramatyzmu, wzniosłości i patosu dzieł, dba kompozytor o ścisłość formy i – jak powiada - o ”harmoniczną tożsamość języka dźwiękowego”.
    Ambicją artysty jest od zarania pracy twórczej maksymalne i logiczne wykorzystywanie wprowadzanej materii motywiczno-harmonicznej, precyzja narracji w skali tak mikrostruktur, jak i makro-formy, przy czym siła wyrazu kształtowanego wielokierunkowo w toku ewolucyjnych metamorfoz motywicznych i tematycznych punktów wyjścia nie przyjmuje tu charakteru programowo-literackiego, ale pozostaje w granicach konstrukcyjnego rygoru jako muzyka „absolutna”, chociaż słyszymy, iż owa muzyczna samoistność pulsuje bogatymi podtekstowymi przesłaniami duchowymi, które niekiedy dało by się – i pragnęło - bez trudu dookreślić słowem czy tytułem.

    Autor wszakże, wierny sobie, trwa przy nazwach czysto muzycznych, czerpanych z terminologii profesjonalnej, unikając „psychologizowania” i „malowania”, starając się natomiast dopisać i przydać własne, specyficzne treści oraz pomysły kompozycyjne, fakturalne i formalne do zakresów wyznaczonych tradycjami (również neostylistycznymi) symfonii, koncertu instrumentalnego, sonaty czy wariacji. Świadom metod twórczych Beli Bartóka czy Oliviera Messiaena, a także poszukiwań późnego Skriabina - niezależnie od gatunku muzycznego i obsady instrumentalnej systematyzuje Radko materię dźwiękową (bez wykraczania jednak ku jakimkolwiek „poza-nutowym” artykulacjom sonorystycznym) według trzech skal „bazowych”, służących formowaniu pionów od strukturalnych drobin po wielodźwiękowe akordy. Skale owe są tez przydatne w budowaniu przebiegów linearnych.

    W drukowanym komentarzu autora towarzyszącym prawykonaniu „Kantyleny” przez Orkiestrę Filharmonii Śląskiej, po wskazaniu na fascynację Skriabina Chopinem, a można by tu wzbogacić galerię ważnych dla Radki źródeł o Szymanowskiego urzeczonego w pewnej fazie właśnie Rosjaninem, czytamy wyznanie oświetlające nie tylko „Kantylenę’, lecz także niektóre inne kluczowe opusy Piotra Radki; akcentuje on mianowicie maksymalne schromatyzowanie systemu dur-moll i jego przekroczenie zwłaszcza w ostatnich sonatach na fortepian w kierunku „śmiałych i oryginalnych rozwiązań harmonicznych”, które podobnie jak Skriabinowski sposób ewolucyjnego rozwijania konstrukcji dźwiękowych i paleta rodzajów ekspresji stanowiły korzenie mentalnościowe i technologiczne określające wspomnianą partyturę, jest zaś ona niewątpliwie charakterystycznym przykładem czytelnej i rozpoznawalnej już nie tylko analitycznie, lecz również słuchowo, właściwej Radce dźwiękowości, wyrazowości i składni kompozytorskiej.